แมลงหล่า (Black bugs)
ชื่อวิทยาศาสตร์
Scotinophara coarctata
(Fabricius)
ลักษณะการทำลาย
แมลงหล่าเป็นแมลงศัตรูข้าวที่พบระบาดเป็นครังคราวในนาข้าว
เป็นแมลงปากดูด โดยจะอาศัยดูดกินน้ำเลี้ยงตามโคนกอข้าว บริเวณที่ถูกทำลายจะเป็นสีน้ำตาล
ขอบใบข้าวจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลดำ ดูคล้ายกับเป็นโรคไหม้ (rice blast)
นอกจากนี้ใบกลางๆของข้าวมักจะม้วนตามยาว ถ้ามีแมลงทำลายมากต้นข้าวจะเหี่ยวแห้งตายได้
(Shepard and Perez, 1987 )
รูปร่างลักษณะและชีวประวัติ
เป็นมวนชนิดหนึ่ง
ลักษณะลำตัวค่อนข้างกลมคล้ายโล่ ด้านหัวและอกเป็นรูปสามเหลี่ยม ลำตัวมีสีน้ำตาลดำ
หัวสีดำ ความยาวลำตัว 7-8.5 มม. กว้าง 4-4.5 มม. ตัวผู้เล็กกว่าตัวเมียเล็กน้อย
ตัวเมียจะวางไข่เป็นกลุ่มตามโคนต้นข้าว บางครั้งอาจจะวางที่พื้นดิน ระยะเวลาที่แมลงวางไข่
9-22 วัน จำนวนไข่ต่อกลุ่ม 20-65 ฟอง ไข่จะฟักเป็นตัวอ่อนประมาณ 4-6
วัน ตัวอ่อนมี 6 ระยะ รวมเวลาที่เป็นตัวอ่อน 20-30 วัน แมลงชนิดนี้มีนิสัยชอบอาศัยอยู่ตามที่เย็นๆ
มีรายงานว่าตัวเต็มวัยมีอายุยืนนานสูงสุดถึง 214 วัน (Barrion et al.,
1982)
การแพร่กระจายและฤดูกาลระบาด
มักพบแพร่ระบาดเป็นครั้งคราวในนาข้าว
ฤดูนาปีจะพบบ่อยครั้งกว่าฤดูนาปรัง จากการสังเกตพบว่าข้าวที่ปักดำถี่
มักจะพบว่ามีแมลงหล่าระบาดมากกว่าข้าวที่ปักดำห่าง ทั้งนี้อาจเนื่องมาจากแมลงชนิดนี้ชอบที่ร่มเย็น
เคยระบาดทำความเสียหายแก่ข้าวในท้องที่ จ.นนทบุรี และชัยนาทในพื้นที่เป็นพันๆไร่
(วีรวุฒิ กตัญญูกุล และ ประกอบ เลื่อมแสง, 2527)
การป้องกันและกำจัด
หมั่นออกตรวจดูนาข้าวอย่างสม่ำเสมอ
ถ้าพบว่ามีแมลงหล่าระบาดอยู่มากก็ใช้สารฆ่าแมลงผสมน้ำฉีดพ่นบริเวณโคนกอข้าวให้ทั่ว
สารฆ่าแมลงที่แนะนำคือ carbosulfan (พอสซ์ 20% อีซี) อัตรา 80 ซีซีต่อน้ำ
20 ลิตร หรือ monocrotophos (อโซดริน 60% ดับบลิว เอส ซี) อัตรา 25 ซีซีต่อน้ำ
20 ลิตร
©ข้อมูลจาก®
พืชไร่เศรษฐกิจ. ภาควิชาพืชไร่นา คณะเกษตร
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
กรมวิชาการเกษตร (http://www.doa.go.th)